Si sa bene quanto le genealogie, quando pretendono di sfidare i secoli, diventino poco affidabili, se non addirittura fantasiose. E che in Italia i cognomi, benché esistano da lungo tempo, si sono consolidati davvero solo dopo il Concilio di Trento (1564), quando – in assenza di anagrafe civile – la tenuta dei registri parrocchiali dei battesimi diventò un obbligo.
Ma anche con tutte queste cautele, è difficile non lasciarsi tentare dal gioco dei riconoscimenti quando si hanno a disposizione due interessanti elenchi, uno del 1469 e uno del 1534, che mettono in fila nomi e cognomi dei più illustri cittadini di Assisi, come tali facenti parte del Consiglio Generale del Popolo, massima assemblea cittadina. Della storia e del ruolo di questa assemblea si è già brevemente detto, anni fa, su questa rivista. Qui interessa ora proporre semplicemente un estratto della rubrica 27 del libro I degli Statuti Comunali di Assisi, che appunto contiene l’elencazione dei 67 membri del Consiglio generale all’atto della decisione di redigere degli stessi una nuova versione manoscritta. Prossimamente si proporrà ai lettori anche il secondo elenco, ben più cospicuo (ben 124 nomi) e con molti interessanti nuovi ingressi.
La superficiale latinizzazione dei nomi (per meri motivi di forma e prestigio: ogni epoca ha le sue vanita!) non potrà certo impedire agli odierni cittadini di Assisi di riconoscere il loro cognome, o quello di parenti o conoscenti, fra quelli proposti. E se talvolta il riconoscimento resterà forse incerto, magari perché più o meno diffuso e generico è il cognome (d’epoca o contemporaneo), in altri casi ci si stupirà di ritrovare, tali e quali, cognomi rari e inconfondibili, che danno così conto della straordinaria persistenza di alcune discendenze nel pur ristretto territorio di Assisi. Buon divertimento!

Gli Stemmi di alcune Famiglie di Assisi
• Dominus Senensis de Bonacquistis.
• Dominus Mazichus de Mazichis.
• Dominus Symeon de Maghectis.
• Magister Marioctus Baptiste.
• Dominus Anselmus de Bonacquistis.
• Dominus Petrus de Rubeis.
• Dominus Comes Guido de Fluminibus.
• Gaydonus de Nepis.
• Petruspaulus de Fluminibus.
• Nicolaus Joannes de Nepis.
• Dominus Nicolaus ser Antonii.
• Andreas Filippi.
• Raynaldus Sbaraglini.
• Mattheus ser Matthei.
• Angelus Gabrielis.
• Amatucius Evangeliste.
• Palamon Ugolini.
• Marchesius Andreæ.
• Ser Nicolaus ser Laurentii
• Petruspaulus Zampe.
• Franciscus Soldani.
• Damianus Filippi.
• Johannesfranciscus domini Jacobi.
• Georgius ser Peri.
• Petrus Paulocii.
• Ser Salves Francisci.
• Franciscus ser Mariani.
• Hieronymus Bartholomei.
• Jacobus Martorelli.
• Chrispoltus Victorini
• Franciscus Archangeli
• Angelus Tarsie.
• Franciscus Barnabei
• Iacobus ser Mariani.
• Ser Montanus ser Baptistæ.
• Lippus Guidi.
• Christoforus ser Matthei.
• Franciscus Gasparris Smerli.
• Ser Antonius Rufini.
• Ser Polidorus Lodovici.
• Ser Serafinus domini Jacobi.
• Ser Julianus Pauli.
• Jacobi Prioris.
• Magister Aloysius Apollonii.
• Baldasar ser Pellini.
• Antonius ser Mariani.
• Joannesandreæ Jacobi Berti.
• Galassus Thomæ.
• Franciscus ser Antonii.
• Francischinus Francisci Corni.
• Joannesmattheus Jacobi Benze.
• Franciscus Filippucii.
• Franciscus Baptiste Manni.
• Magister Franciscus Magistri Joannis.
• Evangelista Jacobi Salvoli.
• Jacobus Cichi Silvestri.
• Jacobus Paulocii.
• Marcus Cechantis.
• Politus ser Francisci.
• Petruspaulus ser Angelini.
• Nannes Ciminelli.
• Antonius Prioris.
• Cichus Arcangeli.
• Salvator Nicolai Brecce.
• Laurentius Ceresie.
• Galassus Lippetti.
• Aloygius Poiani.